Chinh Phụ Ngâm Khúc



của Ðoàn Thị Ðiểm (1705-1748)

nguyên tác của Ðặng Trần Côn (1715?-1745)



001 Thuở trời đất nổi cơn gió bụi

002 Khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên

003 Xanh kia thăm thẳm tầng trên

004 Vì ai gây dựng cho nên nỗi này

005 Trống Trường Thành lung lay bóng nguyệt

006 Khói Cam Tuyền mờ mịt thức mây

007 Chín tầng gươm báu trao tay

008 Nửa đêm truyền hịch định ngày xuất chinh

009 Nước thanh bình ba trăm năm cũ

010 Áo nhung trao quan vũ từ đây

011 Sứ trời sớm giục đường mây

012 Phép công là trọng, niềm tây sá nào

013 Ðường giong ruổi lưng đeo cung tiễn

014 Buổi tiễn đưa lòng bận thê noa

015 Bóng cờ tiếng trống xa xa

016 Sầu lên ngọn ải, oán ra cửa phòng

017 Chàng tuổi trẻ vốn giòng hào kiệt

018 Xếp bút nghiên theo việc đao cung

019 Thành liền mong tiến bệ rồng

020 Thước gươm đã quyết chẳng dung giặc trời

021 Chí làm trai dặm nghìn da ngựa

022 Gieo Thái Sơn như tựa hồng mao

023 Giã nhà đeo bức chiến bào

024 Thét roi cầu Vị, ào ào gió thu

025 Ngòi đầu cầu nước trong như lọc

026 Ðường bên cầu cỏ mọc còn non

027 Ðưa chàng lòng dặc dặc buồn

028 Bộ khôn bằng ngựa, thủy khôn bằng thuyền

029 Nước trong chảy lòng phiền chẳng rửa

030 Cỏ xanh thơm dạ nhớ khó quên

031 Nhủ rồi tay lại trao liền

032 Bước đi một bước lại vin áo chàng

033 Lòng thiếp tựa bóng trăng theo dõi

034 Dạ chàng xa ngoài cõi Thiên San

035 Múa gươm rượu tiễn chưa tàn

036 Chỉ ngang ngọn giáo vào ngàn hang beo

037 Săn Lâu Lan, rằng theo Giới Tử

038 Tới Man Khê, bàn sự Phục Ba

039 Áo chàng đỏ tựa ráng pha

040 Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in

041 Tiếng nhạc ngựa lần chen tiếng trống

042 Giáp mặt rồi phút bỗng chia tay

043 Hà Lương chia rẽ đường này

044 Bên đường, trông bóng cờ bay ngùi ngùi

045 Quân trước đã gần ngoài doanh Liễu

046 Kỵ sau còn khuất nẻo Tràng Dương

047 Quân đưa chàng ruổi lên đường

048 Liễu dương biết thiếp đoạn trường này chăng?

049 Tiếng địch trổi nghe chừng đồng vọng

050 Hàng cờ bay trong bóng phất phơ

051 Dấu chàng theo lớp mây đưa

052 Thiếp nhìn rặng núi ngẩn ngơ nỗi nhà

053 Chàng thì đi cõi xa mưa gió

054 Thiếp lại về buồng cũ gối chăn

055 Ðoái trông theo đã cách ngăn

056 Tuôn màu mây biếc, trải ngần núi xanh

057 Chốn Hàm Dương chàng còn ngảnh lại

058 Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang

059 Khói Tiêu Tương cách Hàm Dương

060 Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng

061 Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

062 Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

063 Ngàn dâu xanh ngắt một màu

064 Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

065 Chàng từ đi vào nơi gió cát

066 Ðêm trăng này nghỉ mát phương nao?

067 Xưa nay chiến địa dường bao

068 Nội không muôn dặm xiết bao dãi dầu

069 Hơi gió lạnh, người rầu mặt dạn

070 Dòng nước sâu, ngựa nản chân bon

071 Ôm yên, gối trống đã chồn

072 Nằm vùng cát trắng, ngủ cồn rêu xanh

073 Nay Hán xuống Bạch Thành đóng lại

074 Mai Hồ vào Thanh Hải dòm qua

075 Hình khe, thế núi gần xa

076 Dứt thôi lại nối, thấp đà lại cao

077 Sương đầu núi buổi chiều như giội

078 Nước lòng khe nẻo suối còn sâu

079 Não người áo giáp bấy lâu

080 Lòng quê qua đó mặt sầu chẳng khuây

081 Trên trướng gấm thấu hay chăng nhẽ

082 Mặt chinh phu ai vẽ cho nên?

083 Tưởng chàng giong ruổi mấy niên

084 Chẳn nơi Hãn Hải thì miền Tiêu Quan

085 Ðã trắc trở đòi ngàn xà hổ

086 Lại lạnh lùng những chỗ sương phong

087 Lên cao trông thức mây lồng

088 Lòng nào là chẳng động lòng bi thương!

089 Chàng từ sang Ðông Nam khơi nẻo

090 Biết nay chàng tiến thảo nơi đâu?

091 Những người chinh chiến bấy lâu

092 Như xem tính mệnh như màu cỏ cây

093 Nức hơi mạnh, ơn dày từ trước

094 Trải chốn nghèo, tuổi được bao nhiêu?

095 Non Kỳ quạnh quẽ trăng treo

096 Bến Phì gió thổi đìu hiu mấy gò

097 Hồn tử sĩ gió ù ù thổi

098 Mặt chinh phu trăng dõi dõi soi

099 Chinh phu tử sĩ mấy người

100 Nào ai mạc mặt, nào ai gọi hồn?

101 Dấu binh lửa, nước non như cũ

102 Kẻ hành nhân qua đó chạnh thương

103 Phận trai già cõi chiến trường

104 Chàng Siêu mái tóc điểm sương mới về

105 Tưởng chàng trải nhiều bề nắng nỏ

106 Ba thước gươm, một cỗ nhung yên

107 Xông pha gió bãi trăng ngàn

108 Tên reo đầu ngựa, giáo lan mặt thành

109 Áng công danh trăm đường rộn rã

110 Những nhọc nhằn nào đã nghỉ ngơi

111 Nỗi lòng biết ngỏ cùng ai

112 Thiếp trong cánh cửa, chàng ngoài chân mây

113 Trong cửa này đã đành phận thiếp

114 Ngoài mây kia há kiếp chàng vay?

115 Những mong cá nước sum vầy

116 Nào ngờ đôi ngả nước mây cách vời

117 Thiếp chẳng tưởng ra người chinh phụ

118 Chàng há từng học lũ vương tôn

119 Cớ sao cách trở nước non

120 Khiến người thôi sớm thôi hôm những sầu

121 Khách phong lưu đương chừng niên thiếu

122 Sánh nhau cùng dan díu chữ duyên

123 Nỡ nào đôi lứa thiếu niên

124 Quan sơn để cách, hàn huyên bao đành

125 Thuở lâm hành oanh chưa bén liễu

126 Hỏi ngày về, ước nẻo quyên ca

127 Nay quyên đã giục, oanh già

128 Ý nhi lại gáy trước nhà líu lo

129 Thuở đăng đồ, mai chưa dạn gió

130 Hỏi ngày về, chỉ độ đào bông

131 Nay đào đã quyến gió Ðông

132 Phù dung lại đã bên sông bơ sờ

133 Hẹn cùng ta: Lũng Tây nham ấy

134 Sớm đã trông, nào thấy hơi tăm?

135 Ngập ngừng, lá rụng cành trâm

136 Buổi hôm nghe dậy tiếng cầm xôn xao

137 Hẹn nơi nao, Hán Dương cầu nọ

138 Chiều lại tìm, nào thấy tiêu hao?

139 Ngập ngừng gió thổi chéo bào

140 Bãi hôm tuôn dẫy nước trào mênh mông

141 Tin thường lại, người không thấy lại

142 Gốc hoa tàn đã trải rêu xanh

143 Rêu xanh mấy lớp chung quanh

144 Sân đi một bước, trăm tình ngẩn ngơ

145 Thư thường tới, người không thấy tới

146 Bức rèm thưa lần dãi bóng dương

147 Bóng dương mấy buổi xuyên ngang

148 Lời sao mười hẹn, chín thường đơn sai

149 Thử tính lại diễn khơi ngày ấy

150 Tiền sen này đã nẩy là ba

151 Xót người lần lữa ải xa

152 Xót người nương chốn Hoàng Hoa dặm dài

153 Tình gia thất nào ai chẳng có

154 Kìa lão thân, khuê phụ nhớ thương

155 Mư già phơ phất mái sương

156 Con thơ măng sữa, vả đương phù trì

157 Lòng lão thân buồn khi tựa cửa

158 Miệng hài nhi chờ bữa mớm cơm

159 Ngọt bùi thiếp đã hiếu nam

160 Dạy con đèn sách thiếp làm phụ thân

161 Nay một thân nuôi già dạy trẻ

162 Nỗi quan hoài mang mể biết bao!

163 Nhớ chàng trải mấy sương sao

164 Xuân từng đổi mới, Ðông nào còn dư

165 Kể năm đã ba tư cách diễn

166 Mối sầu thêm nghìn vạn ngổn ngang

167 Ước gì gần gũi tấc gang

168 Giãi niềm cay đắng để chàng tỏ hay

169 Thoa cung Hán thuở ngày xuất giá

170 Gương lầu Tần dấu đã soi chung

171 Cậy ai mà gửi tới cùng?

172 Ðể chàng thấu hết tấm lòng tương tư

173 Nhẫn đeo tay mọi khi ngắm nghía

174 Ngọc cài đầu thuở bé vui tươi

175 Cậy ai mà gửi tới nơi

176 Ðể chàng trân trọng dấu người tương thân?

177 Trải mấy thu, tin đi tin lại

178 Tới xuân này tin hãy vắng không

179 Thấy nhàn, luống tưởng thư phong

180 Nghe hơi sương, sắm áo bông sẵn sàng

181 Gió tây nổi không đường hồng tiện

182 Xót cõi ngoài tuyết quyến mưa sa

183 Màn mưa trướng tuyết xông pha

184 Nghĩ thêm lạnh lẽo kẻ ra cõi ngoài

185 Ðề chữ gấm, phong thôi lại mở

186 Gieo bói tiền tin dở còn ngờ

187 Trời hôm tựa bóng ngẩn ngơ

188 Trăng khuya nương gối bơ phờ tóc mai

189 Há như ai, hồn say bóng lẫn

190 Bỗng thơ thơ thẩn thẩn hư không

191 Trâm cài, xiêm giắt thẹn thùng

192 Lệch làn tóc rối, lỏng vòng lưng eo

193 Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước

194 Bức rèm thưa rủ thác đòi phen

195 Ngoài rèm thước chẳng mách tin

196 Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?

197 Ðèn có biết, dường bằng chẳng biết

198 Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi

199 Buồn rầu nói chẳng nên lời

200 Hoa đèn kia với bóng người khá thương!

201 Gà eo óc gáy sương năm trống

202 Hoè phất phơ rủ bóng bốn bên

203 Khắc giờ đằng đẵng như niên

204 Mối sầu dằng dặc tựa miền bể xa

205 Hương gượng đốt, hồn đà mê mải

206 Gương gượng soi, lệ lại chứa chan

207 Sắt cầm gượng gảy ngón đàn

208 Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng

209 Lòng này gửi gió đông có tiện

210 Nghìn vàng xin gửi đến non Yên

211 Non Yên dù chẳng tới miền

212 Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời

213 Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu

214 Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong

215 Cảnh buồn người thiết tha lòng

216 Cành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun

217 Sương như búa bổ mòn gốc liễu

218 Tuyết dường cưa xẻ héo cành ngô

219 Giọt sương phủ bụi chim gù

220 Sâu tường kêu vẳng, chuông chùa nện khơi

221 Vài tiếng dế nguyệt soi trước ốc

222 Một hàng tiêu gió thốc ngoài hiên

223 Lá màn lay ngọn gió xuyên

224 Bóng hoa theo bóng nguyệt lên trước rèm

225 Hoa giãi nguyệt, nguyệt in một tấm

226 Nguyệt lồng hoa, hoa thắm từng bông

227 Nguyệt hoa, hoa nguyệt trùng trùng

228 Trước hoa, dưới nguyệt, trong lòng xiết đau

229 Ðâu xiết kể, muôn sầu nghìn não

230 Từ nữ công, phụ xảo đều nguôi

231 Biếng cầm kim, biếng đưa thoi

232 Oanh đôi thẹn dệt, bướm đôi ngại thùa

233 Mặt biếng tô, miệng càng biếng nói

234 Sớm lại chiều, dòi dõi nương song

235 Nương song luống ngẩn ngơ lòng

236 Vắng chàng điểm phấn trang hồng với ai?

237 Biếng trang điểm, lòng người sầu tủi

238 Xót nỗi chàng, ngoài cõi trùng quan

239 Khác gì ả Chức, chị Hằng

240 Bến Ngân sùi sụt, cung trăng chốc mòng

241 Sầu ôm nặng, hãy chồng làm gối

242 Buồn chứa đầy, hãy thổi làm cơm

243 Mượn hoa, mượn rượu giải buồn

244 Sầu làm rượu nhạt, muộn làm hoa ôi

245 Gõ sanh ngọc mấy hồi không tiếng

246 Ôm đàn tranh mấy phím rời tay

247 Xót người hành dịch bấy nay

248 Dặm xa mong mỏi hết đầy lại vơi

249 Ca quyên ghẹo, làm rơi nước mắt

250 Trống tiều khua, như đốt buồng gan

251 Võ vàng đổi khác dung nhan

252 Khuê ly mới biết tân toan dường này

253 Nếm chua cay tấm lòng mới tỏ

254 Chua cay này, há có vì ai?

255 Vì chàng lệ thiếp nhỏ đôi

256 Vì chàng thân thiếp lẻ loi một bề

257 Thân thiếp chẳng gần kề dưới trướng

258 Lệ thiếp nào chút vướng bên khăn

259 Duy còn hồn mộng được gần

260 Ðêm đêm thường đến Giang Tân tìm người

261 Tìm chàng thuở Dương Ðài lối cũ

262 Gặp chàng nơi Tương Phố bến xưa

263 Sum vầy mấy lúc tình cờ

264 Chẳng qua trên gối một giờ mộng Xuân

265 Giận thiếp thân lại không bằng mộng

266 Ðược gần chàng bến Lũng, thành Quan

267 Khi mơ những tiếc khi tàn

268 Tình trong giấc mộng, muôn vàn cũng không!

269 Duy có một tấm lòng chẳng dứt

270 Vốn theo chàng giờ khắc nào nguôi

271 Lòng theo song chửa thấy người

272 Lên cao mấy lúc trông vời bánh xe

273 Trông bến Nam, bãi che mặt nước

274 Cỏ biếc um, dâu mướt ngàn xanh

275 Nhà thôn mấy xóm chông chênh

276 Một đàn cò đậu trước ghềnh chiều hôm

277 Trông đường Bắc, đôi chòm quán khách

278 Rườm rà xanh cây ngất núi non

279 Lúa thành thoi thóp bên cồn

280 Nghe thôi địch ngọc véo von bên lầu

281 Non Ðông thấy lá hầu chất đống

282 Trĩ xập xoè, mai cũng bẻ bai

283 Khói mù nghi ngút ngàn khơi

284 Con chim bạt gió lạc loài kêu thương

285 Lũng Tây thấy nước dường uốn khúc

286 Nhạn liệng không, sóng giục thuyền câu

287 Ngàn thông chen chúc khóm lau

288 Cách ghềnh thấp thoáng người đâu đi về

289 Trông bốn bề chân trời mặt đất

290 Lên xuống lầu thấm thoát đòi phen

291 Lớp mây ngừng mắt ngại nhìn

292 Biết đâu chinh chiến là miền Ngọc Quan?

293 Gậy rút đất dễ khôn học chước

294 Khăn gieo cầu nào được thấy tiên

295 Lòng này hóa đá cũng nên

296 E không lệ ngọc mà lên trông lầu

297 Lúc ngảnh lại ngắm màu dương liễu

298 Thà khuyên chàng đừng chịu tước phong

299 Chẳng hay muôn dặm ruổi giong

300 Lòng chàng có cũng như lòng thiếp chăng?

301 Lòng chàng ví cũng bằng như thế

302 Lòng thiếp đâu dám nghĩ gần xa

303 Hướng dương lòng thiếp như hoa

304 Lòng chàng lẩn thẩn e tà bóng dương

305 Bóng dương để hoa vàng chẳng đoái

306 Hoa để vàng bởi tại bóng dương

307 Hoa vàng hoa rụng quanh tường

308 Trải xem hoa rụng đêm sương mấy lần

309 Chồi lan nọ trước sân đã hái

310 Ngọn tần kia bên bãi đưa hương

311 Sửa xiêm dạo bước tiền đường

312 Ngửa trông xem vẻ thiên chương thẫn thờ

313 Bóng Ngân Hà khi mờ khi tỏ

314 Ðộ Khuê Triền buổi có buổi không

315 Thức mây đòi lúc nhạt hồng

316 Chuôi sao Bắc Ðẩu thôi Ðông lại Ðoài

317 Mặt trăng tỏ thường soi bên gối

318 Bừng mắt trông sương gội cành khô

319 Lạnh lùng thay, bấy nhiêu Thu

320 Gió may hiu hắt trên đầu tường vôi

321 Một năm một nhạt mùi son phấn

322 Trượng phu còn thơ thẩn miền khơi

323 Xưa sao hình ảnh chẳng rời

324 Bây giờ nỡ để cách vời Sâm Thương

325 Chàng ruổi ngựa dặm trường mây phủ

326 Thiếp dạo hài lầu cũ rêu in

327 Gió Xuân ngày một vắng tin

328 Khá thương lỡ hết mấy phen lương thì

329 Xảy nhớ khi cành Diêu đóa Ngụy

330 Trước gió xuân vàng tía sánh nhau

331 Nọ thì ả Chức chàng Ngâu

332 Tới trăng thu lại bắc cầu sang sông

333 Thương một kẻ phòng không luống giữ

334 Thời tiết lành lầm lỡ đòi nau

335 Thoi đưa ngày tháng ruổi mau

336 Người đời thấm thoắt qua màu xuân xanh

337 Xuân thu để giận quanh ở dạ

338 Hợp ly đành buồn quá khi vui

339 Oán sầu nhiều nỗi tơi bời

340 Vóc bồ liễu dễ ép nài chiều xuân

341 Kìa Văn Quân mỹ miều thuở trước

342 E đến khi đầu bạc mà thương

343 Mặt hoa nọ gã Phan Lang

344 Sợ khi mái tóc điểm sương cũng ngừng

345 Nghĩ nhan sắc đương chừng hoa nở

346 Tiếc quang âm lần lữa gieo qua

347 Nghĩ mệnh bạc, tiếc niên hoa

348 Gái tơ mấy chốc xảy ra nạ giòng

349 Gác nguyệt nọ mơ màng vẻ mặt

350 Lầu hoa kia phảng phất mùi hương

351 Trách trời sao để nhỡ nhàng

352 Thiếp rầu thiếp lại rầu chàng chẳng quên

353 Chàng chẳng thấy chim uyên ở nội

354 Cũng dập dìu, chẳng vội phân trương

355 Chẳng xem chim yến trên rường

356 Bạc đầu không nỡ đôi đường rẽ nhau

357 Kìa loài sâu đôi đầu cùng cánh

358 Nọ loài chim chắp cánh cùng bay

359 Liễu, sen là thức cỏ cây

360 Ðôi hoa cũng dính, đôi dây cũng liền

361 Ấy loài vật tình duyên còn thế

362 Sao kiếp người nỡ để đấy đây?

363 Thiếp xin về kiếp sau này

364 Như chim liền cánh, như cây liền cành

365 Ðành muôn kiếp chữ tình đã vậy

366 Theo kiếp này hơn thấy kiếp sau

367 Thiếp xin: “Chàng chớ bạc đầu

368 Thiếp thì giữ mãi lấy màu trẻ trung”

369 Xin: “làm bóng theo cùng chàng vậy,

370 “Chàng đi đâu cũng thấy thiếp bên

371 “Chàng nương vầng nhật, thiếp nguyền

372 “Mọi bề trung hiều, thiếp xin vẹn tròn”

373 Lòng hứa quốc tựa son ngăn ngắt

374 Sức tý dân dường sắt trơ trơ

375 Máu Thuyền Vu, quắc Nhục Chi

376 Ấy thì bữa uống, ấy thì bữa ăn

377 Mũi đòng vác đòi lần hăm hở

378 Ðã lòng trời gìn giữ người trung

379 Hộ chàng trăm trận nên công

380 Buông tên ải Bắc, treo cung non Ðoài

381 Bóng kỳ xí giã ngoài quan ải

382 Tiếng khải ca trở lại Thần Kinh

383 Ðỉnh non kia, đá đề danh

384 Triều thiên vào trước cung đình dâng công

385 Nước Ngân Hán vác đòng rửa sạch

386 Khúc nhạc từ réo rắt lừng khen

387 Tài so Tần, Hoắc vẹn tuyền

388 Tên ghi gác Khói, tượng truyền đài Lân

389 Nền huân tướng nên công rạng vẻ

390 Chữ đồng hưu bia thẻ nghìn đông

391 Ơn trên: tử ấm thê phong

392 Phần vinh thiếp cũng đượm chung hương trời

393 Thiếp chẳng dại như người Tô Phụ

394 Chàng hẳn không như lũ Lạc Dương

395 Khi về đeo quả ấn vàng

396 Trên khung cửi dám rẫy ruồng làm cao

397 Xin vì chàng xếp bào cởi giáp

398 Xin vì chàng giũ lớp phong sương

399 Vì chàng tay chuốc chén vàng

400 Vì chàng điểm phấn đeo hương não nùng

401 Mở khăn lệ, chàng trông từng tấm

402 Ðọc thơ sầu, chàng thẩm từng câu

403 Câu vui đổi với câu sầu

404 Rượu khà cùng kể trước sau mọi lời

405 Sẽ rót vơi lần lần từng chén

406 Sẽ ca dần ren rén từng thiên

407 Liên ngâm đối ẩm đòi phen

408 Cùng chàng lại kết mối duyên đến già

409 Cho bõ lúc xa sầu, cách nhớ

410 Giữ gìn nhau vui thuở thanh bình

411 Ngâm nga mong gửi chữ tình

412 “Dường này âu hẳn tài lành trượng phu!”.